Projekt nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy zakłada odrębne postępowanie sądowe w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy. Uprawnienie do wydania decyzji w tym zakresie mają mieć okręgowi inspektorzy pracy. Od decyzji będzie można się odwołać. Nowelizacja zakłada następujące zmiany w procedurze cywilnej:
Art. 63(1). W sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy inspektorzy pracy mogą wstępować, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium.
w art. 460 § 1 otrzymuje brzmienie:
§ 1. Zdolność sądową i procesową ma także pracodawca, chociażby nie posiadał osobowości prawnej, w sprawach z zakresu prawa pracy Główny Inspektor Pracy, a w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych organ rentowy i wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.
w art. 461 § 11 otrzymuje brzmienie:
§ 11. Do właściwości sądów rejonowych, bez względu na wartość przedmiotu sporu, należą sprawy z zakresu prawa pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy, o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia stosunku pracy, o przywrócenie do pracy i przywrócenie
poprzednich warunków pracy lub płacy oraz łącznie z nimi dochodzone roszczenia i odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy, sprawy dotyczące kar porządkowych i świadectwa pracy oraz roszczenia z tym związane, a także sprawy dotyczące odwołań od decyzji Głównego Inspektora Pracy dotyczących stwierdzenia istnienia stosunku pracy
w sytuacji kiedy zawarto z pracownikiem umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy powinna być zawarta umowa o pracę.
po § 11 dodaje się § 12 w brzmieniu:
§ 12. W sprawach odwołań od decyzji Głównego Inspektora Pracy dotyczących stwierdzenia istnienia stosunku pracy w sytuacji kiedy zawarto z pracownikiem umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy powinna być zawarta umowa o pracę, właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd rejonowy, w którego obszarze właściwości ma siedzibę okręgowy
inspektor pracy, który wydał decyzję w pierwszej instancji.
w art. 465 po § 11 dodaje się § 12 w brzmieniu:
§ 12 Pełnomocnikiem Głównego Inspektora Pracy w sprawach, o których mowa w art. 461 § 12, może być pracownik Głównego Inspektoratu Pracy.
w art. 467 po § 4 dodaje się § 5 w brzmieniu:
§ 5. Jeżeli w sprawie, o której mowa w art. 461 § 12, okaże się, że występują istotne braki w materiale sprawy, a jego uzupełnienie w postępowaniu sądowym byłoby połączone ze znacznymi trudnościami, przewodniczący może zwrócić Głównemu Inspektorowi Pracy akta sprawy w celu uzupełnienia tego materiału.
w art. 476 w § 1 po pkt 11 dodaje się pkt 12 w brzmieniu:
12) w których wniesiono odwołanie od decyzji Głównego Inspektora Pracy dotyczących stwierdzenia istnienia stosunku pracy w sytuacji kiedy zawarto z pracownikiem umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy powinna być zawarta umowa o pracę.
Dodaje się Oddział 2 Postępowanie w sprawach odwołań od decyzji Głównego Inspektora Pracy dotyczących stwierdzenia istnienia stosunku pracy
Art. 477(7b). § 1. Odwołanie od decyzji Głównego Inspektora Pracy dotyczącej stwierdzenia istnienia stosunku pracy w sytuacji kiedy zawarto z pracownikiem umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, powinna być zawarta umowa o pracę, wnosi się na piśmie za pośrednictwem Głównego Inspektora Pracy w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia.
§ 2. Odwołanie, o którym mowa w § 1, powinno zawierać oznaczenie zaskarżonej decyzji, zwięzłe przytoczenie zarzutów oraz wniosków i ich uzasadnienie oraz podpis odwołującego się.
§ 3. Jeżeli Główny Inspektor Pracy uzna odwołanie, o którym mowa w § 1, za słuszne, może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję. W tym przypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu.
§ 4. Jeżeli odwołanie, o którym mowa w § 1, nie zostało uwzględnione, Główny Inspektor Pracy przekazuje je niezwłocznie do sądu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz stanowiskiem w sprawie odwołania, nie później niż w terminie 30 dni od dnia jego
wniesienia.
§ 5. Sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, o którym mowa w § 1, chyba że przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się.
Art. 477(7c). § 1. Stronami postępowania są pracodawca i osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja oraz Główny Inspektor Pracy.
Art. 477(7d). Nie jest dopuszczalne zawarcie ugody ani poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego.
Art. 477(7e) § 1. Zmiana, uchylenie, stwierdzenie nieważności lub stwierdzenie wygaśnięcia zaskarżonej decyzji przez Głównego Inspektora Pracy przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części.
§ 2. Jeżeli przed wszczęciem postępowania albo w toku tego postępowania wydana zostanie decyzja stwierdzająca istnienie stosunku pracy w zakresie objętym powództwem o ustalenie, sąd zawiesza postępowanie. Sąd umarza postępowanie w przypadku uprawomocnienia się decyzji albo wydania prawomocnego wyroku w sprawie odwołania od tej decyzji
Art. 477(7f). § 1. Sąd oddala odwołanie, o którym mowa w 477(7b) § 1, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
§ 2. W przypadku uwzględnienia odwołania, o którym mowa w 477(7b) § 1, sąd zmienia w całości lub w części zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Pracy i orzeka co do istoty sprawy.
Art. 477(7g). Sąd drugiej instancji uchylając wyrok i poprzedzające go decyzje organów Państwowej Inspekcji Pracy może sprawę przekazać do ponownego rozpoznania okręgowemu inspektorowi pracy, który wydał zaskarżoną decyzję w pierwszej instancji.
